Vandaag een blog over een moeilijk, maar onvermijdelijk onderwerp waar elke hondeneigenaar ooit mee te maken krijgt: afscheid nemen van je allerliefste maatje.

Twee maanden geleden moesten wij zelf afscheid nemen van onze oude dame Dolce, bijna 13 jaar oud. Ze is niet onze eerste hond die we moesten laten gaan, maar het blijft een hartverscheurende beslissing. Elke keer weer denk je: doe ik het goed? Ben ik te vroeg? Of misschien te laat?

Dolce was mijn maatje, mijn schaduw. In deze blog deel ik hoe wij het hebben aangepakt en wat ons heeft geholpen (of juist niet). Misschien helpt het jou ook om hierover na te denken, voor als dat moeilijke moment ooit komt.

Het liefst wil je met je hond kunnen praten…

Op zulke momenten zou ik wensen dat ik even met mijn hond kon praten. Vragen: Is het tijd? Gaat het nog? Wat wil jij?

Maar dat kunnen we niet. We moeten leren kijken naar onze hond, naar de signalen, en voorbereid zijn op wat er ooit komt.

Een vredig afscheid?

We hopen allemaal op dat perfecte afscheid: dat je hond op hoge leeftijd op een fijne plek in zijn slaap overlijdt. Helaas komt dat zelden voor. Vaak is er ziekte, pijn, ongemak. En dan komt de lastige beslissing bij jou te liggen.

Waar ligt jouw grens?

Wat wil je nog doen qua behandelingen? Wat past bij je hond, en bij jou? Dat zijn vragen waar je liever niet over nadenkt, maar juist zo belangrijk zijn om vooraf te bespreken.

Bij Dolce wisten we dat we een grens moesten stellen. Bijvoorbeeld: als ze vaker dan twee keer per nacht eruit moest vanwege de tumor in haar urineleider, vonden we dat niet meer hondwaardig. Of als ze haar dagelijkse ochtendwandeling van 3 km niet meer met plezier kon doen, dan zou het tijd zijn.

👉 Wat mij persoonlijk hielp bij het op tijd nemen van het besluit: ik hield me eraan vast dat mijn hond niet weet dat er geen morgen is, zoals wij mensen dat wel kunnen beseffen. Een hond leeft in het nu. Ze worden wakker en zijn er gewoon. Ze weten niet wat er komt of wat er eindigt. Dat inzicht gaf mij rust. Ik deed het dus niet “te vroeg”, maar juist op tijd – voor haar.

We zijn vaak bang dat we te vroeg zijn, maar vaker zijn we aan de late kant.

Maak een lijstje, bespreek het

Wij maakten een lijstje met onze grenzen, en bespraken dat met mensen die dicht bij ons staan – én met onze dierenarts, Dierenkliniek De Watermolen in Haaksbergen. Zij kennen mij en mijn honden goed, en konden me helpen eerlijk te blijven naar mezelf en naar Dolce. Soms rek je onbewust je grenzen op uit liefde, en dan is het fijn als iemand anders even meekijkt.

Een goede band met je dierenarts is zó waardevol. Bespreek je zorgen, je wensen, je twijfels. Ze kunnen je helpen signalen te herkennen die jij misschien mist. En als het moment daar is, kunnen ze je op de juiste manier begeleiden.

📘 Tip: het boekje “Zijn we niet te vroeg?“ is een aanrader. Vraag ernaar bij je dierenarts of kijk online.

Als het moment daar is

Als je de beslissing hebt genomen, volgt weer een moeilijke fase: hoe neem je afscheid? Laat je de dierenarts thuiskomen of ga je naar de praktijk? Heb je kinderen? Andere huisdieren?

Zelf vond ik het belangrijk om Dolce thuis te laten inslapen. In haar eigen vertrouwde omgeving, in het bijzijn van ons en onze andere honden. Op de ochtend zelf maakten we onze vaste wandeling met haar ‘seniorenclubje’. Het was emotioneel, maar ook prachtig en waardevol.

Bedenk of er nog dingen zijn die jij heel erg graag met je hond wilt doen (als die mogelijkheid er nog is) en doe het!
Zo wilde ik heel graag nog een een foto van mij en mijn “seniorenclubje” (Dolce en haar dochter en zoon).
Die foto, gemaakt op onze allerlaatste wandeling heeft nu zoveel betekenis.

Probeer de dag voor je hond zo fijn en normaal mogelijk te houden. Ontbijt, wandeling, rust. Ze voelen natuurlijk onze emoties, maar routine en rust geven ook hen houvast.

Welke keuze je ook maakt met betrekking tot het inslapen: blijf bij je hond. Je bent zijn veilige haven – juist tot het allerlaatste moment.

Vraag ook van tevoren aan je dierenarts hoe het proces verloopt. Soms is het niet ‘vredig inslapen’ zoals we hopen, en kan het helpen om te weten wat je kunt verwachten.

En de andere dieren?

Laat je andere honden erbij zijn, als dat kan. Laat ze op hun eigen manier afscheid nemen. Sommigen zullen snuffelen en zich daarna terugtrekken, anderen blijven erbij of zoeken toenadering. Alles is goed.
Maar het is wel heel belangrijk om andere honden de kans te geven afscheid te nemen, ook zij maken een rouwproces door.

Jouw rouwproces

Daarna begint jouw eigen rouwproces. Je hebt een gezinslid verloren, een maatje dat verweven was met je dagelijkse leven. Neem daar de tijd voor, hoe lang het ook duurt, en wat andere mensen (vaak niet-honden-mensen) er ook van zeggen of denken.

📘 Een prachtig boek hierover is “Lieve hond, ik rouw om jou” van Marleen van Baal – een aanrader voor elke hondenliefhebber

Tot slot

Afscheid nemen hoort bij het hebben van een hond. Het is de prijs van alle liefde die je geeft en ontvangt. Maar met goede voorbereiding, hulp en liefde kun je deze fase ook waardig en bewust doorlopen.

In deel 2 van deze blog (over een paar weken) vertel ik meer over de mogelijkheden na het overlijden van je hond: begraven, cremeren, gedenken.

Groetjes,
Joyce
Speurhondenschool Achterhoek 🐾